شهر ما

کسی که برای مهار کردن لوله نفت شرکت B.P در خلیج مکزیک طرح اجرایی ارائه کرد و آن را مستقیماً برای باراک اوباما فرستاد.
حسن گل محمدی

علمی که تو را گره گشاید، بطلب
زان پیش که از تو جان برآید، بطلب
آن نیست که هست می نماید، بگذار
آن هست که نیست می نماید، بطلب
"مولوی"

ایران کشور بزرگی از نظر سرمایه عظیم مغزهای متفکر و اندیشمندی است که در تمام اعصار، دنیا را در برابر این قوم با هوش و تمدن آفرین، به تعجب واداشته است.متأسفانه، کشور ما به دلایل شرایط و موانع خاصی در دهه های اخیر نتوانسته است، از این نظر جایگاه در خور خود را در معادلات توسعه جهانی پیدا کند. توسعه و پیشرفت جوامع حاصل اتصال حلقه های توسعه علمی، توسعه صنعتی و توسعه اقتصادی است. کشور ما با وجود منابع و معادن غنی و سرشار خدادادی، بستر مناسبی برای انجام تحقیقات و پژوهش های مثمر ثمر در زمینه تولید علم و توسعه فن آوری در صنایعی چون نفت، گاز، پتروشیمی و مواد معدنی است که با برنامه ریزی مناسب، اجرای سیاست های درهای باز و تقویت ارتباط با مراکز تحقیقاتی، دانشگاهی و صنعتی داخل و خارج کشور، می توان گامهای مؤثر در زمینه رشد و توسعه کشور برداشت.
عمده ترین منبع استراتژیک هر جامعه و کشوری، منابع نیروی انسانی است. جوامعی در بلند مدت قرین موفقیت خواهند شد که بتوانند منابع انسانی خود را به طور صحیح و اصولی آموزش و پرورش داده و از آنها نیروهای پرکار و پر راندمان بسازند. بدیهی انجام این کار احتیاج به سرمایه گذاری و برنامه ریزی دارد. سرمایه گذاری برای شناخت استعدادها و پرورش و بکارگیری مناسب آنها، تنها سرمایه گذاری است که نه تنها مستهلک نمی شود بلکه به طور فزاینده، بازده آن افزایش می یابد و میزان آن قابل اندازه گیری نیست. تنها داشتن منابع زیرزمینی و سرمایه مورد نیاز برای توسعه و رشد یک کشور کافی نیست. آنچه که مهم است موتور محرکه توسعه که نیروی انسانی است، می باشد. اگر جامعه ای صاحب درآمد ارزی فراوان باشد ولی نتواند نیروی انسانی لازم و متخصص را در داخل کشور پرورش دهد، یقیناً رشد و توسعه اقتصادی در آن کشور فراهم نمی گردد.
متأسفانه در سالهای اخیر آنطور که باید و شاید به نیروهای متخصص و شناخت و آموزش نیروهای مستعد جدید در داخل کشور ما توجه چندانی نشده است و بسیاری از افراد که دارای تحصیلات یا استعدادهای فراوان بوده اند به علت بی توجهی ها، مجبور شده اند کشور خود را ترک کنند. این گونه افراد در جوامع پیشرفته به راحتی جذب مراکز تحقیقاتی و توسعه ای شده و بسیاری از آنها نبوغ ذاتی و استعدادهای شگرفت خود را به ظهور رسانده اند.
در کشور کانادا نیز بسیاری از ایرانیانی که این کشور را به عنوان محل اقامت و زندگی برگزیده اند، فعالیت های چشمگیر و قابل توجهی از خود نشان داده اند. هم اکنون ایرانیان زیادی در مراکز دانشگاهی، پژوهشی و تحقیقات، علمی و فرهنگی و حتی اقتصاد و بازرگانی در کشور کانادا از پیشگامان و اندیشمندان زبردست و صاحب نامی به شمار می آیند که موجب افتخار و سربلندی کامیونیتی ایرانیان هستند.
وظیفه رسانه های گروهی از جمله روزنامه ها و مجلات و رادیو و تلویزیونهای کامیونیتی ما این است که این گونه افراد را شناسایی و در جهت شناساندن آنها به جامعه ایرانی و کانادایی اقدام نمایند تا هم موجب سربلندی هموطنان خود گردند و هم الگویی باشند برای جوانان با استعداد ایرانی که اکنون در مقاطع مختلف سنی و تحصیلی در اینجا مشغول به مطالعه و کار هستند.
در چار چوب این رسالت با یکی از ایرانیانی که در شهر تورنتو ساکن است آشنا شدم که نامبرده در سازمانی مشغول به کار است که در آن پژوهشگران و مخترعان جمع هستند و به کارهای تحقیقاتی و پژوهشی اشتغال دارند. این ایرانی پژوهشگر صحبت های زیادی در رابطه با افکار و ایده هایی که در جهت انجام امور صنعتی دارد، بیان کرد و از جمله اینکه در جواب فراخوان استمداد جهانی رئیس جمهور آمریکا برای به کنترل در آوردن چاه نفت منطقه خلیج مکزیک، پیشنهادی اجرایی که مبتنی بر تجربه و عملکرد او در کشورمان ایران بود، ارائه داده است و همچنین اظهار این که وی به اصولی دسترسی پیدا کرده است که از وقوع یک چنین تخریب ها  و ضایعات  در صنایع نفت جلوگیری به عمل می آورد.
به این ره آورد که هدیه ای از رسالت مطبوعاتی کامیونیتی ما ایرانیان است، توجه نمائید. مصاحبه ای که بسیار خودمانی و صمیمی صورت گرفته و به شما خواننده عزیز تقدیم می گردد.

***
-    سلام عرض می کنم. ممکنه برای خوانندگان خودتان را معرفی نمایید:
من رحیم گل بَلاخ هستم. من بزرگ شده شمال ایران می باشم و اکنون مدت چهارده پانزده سال است که در کانادا سکونت دارم.
-    چند سال دارید؟
48 سال.
-    میزان تحصیلات شما چیست؟
در حال تحصیل در فوق لیسانس زمین شناسی بودم که به کانادا مهاجرت کردم.
-    در ایران به چه کاری مشغول بودید؟
هم کارهای تخصصی میکردم و هم درس می خواندم.
-    کارهای تخصصی را بیشتر توضیح دهید:
با شرکت های گاز و نفت کار میکردم و از نظر علمی و اجرایی در این رشته صنعتی تجربه دارم.
-    کارهایی که انجام می دادید جنبه تحقیقاتی داشت یا اجرایی هم بود؟
هر دو جور بود. محاسباتی، تحقیقاتی و اجرایی
-    الان در کانادا چه کار می کنید؟
در یک سازمان تحقیقاتی کار میکنم. نتایج کارمان بسیار از لحاظ فنی و اقتصادی ارزشمند و پرفایده است.
-    نوع کار شما چیست؟
روی نقطه نظرات علمی و اختراعات متخصصین کار میکنیم. آنها را تنظیم می کنیم و راهکارهای وارد شدن به بازارهای بین المللی را به آنها می آموزیم. راه حل های پتنت کردن طرحها و اختراع ها را به آنها می گوئیم.
-    این افراد را که دارای ایده ها و اختراعات هستند چگونه پیدا می کنید؟
با تبلیغات و آگهی هایی که رئیس گروه ما انجام می دهد. از طریق ایمیل و نمایشگاههایی که هر سال چند بار برگزار می شود. این فراد به ما مراجعه می کنند.
-    شما چه امکاناتی در اختیار این آدمهای کارآفرین قرار میدهید تا طرح و ایده خود را پرورش دهند؟
مسئولین شرکت ما تصمیمات مختلفی برای افراد اتخاذ می کنند. ما سعی میکنیم هر کسی که اختراعی دارد و می خواهد آن را پتنت کند. راههای درست را به آنها آموزش دهیم. تا با کمترین هزینه کارشان صورت بگیرد. بطوریکه آنها به کار خود ادامه دهند و آن را به نتیجه برسانند.
-    آیا تاکنون این ایده ها و پتنت ها به سرمایه گذاری و تولید هم رسیده است؟
بله، چندین مورد اتفاق افتاده بطوریکه این گونه افراد می آیند و در سمینارها آن را توضیح می دهند.
-    آیا دولت کانادا به این گونه کارهای شما کمک هم می کند؟
دولت اغلب حرف شرکت های بزرگ را قبول دارد. غالباً به شرکت های بزرگ بودجه می دهد تا آنها مغزها را پیدا کنند. ولی تعدادی از مغزها هستند که در سطوح مالی پایین هستند و احتیاج به کمک دارند. اگر روی اینها سرمایه گذاری شود نتایج خوبی حاصل می شود.
-    برگردیم به کاراجرایی شما در ایران، شما در بخش گاز و نفت و لوله کشی های آنها چکار می کردید؟
من هم در بخش صنعتی کار میکردم و هم در بخش طراحی و لوله کشی ها.
-    شما که رشته تحصیلی تان زمین شناسی است چگونه به این گونه کارها که فنی و مهندسی است وارد شدید؟
من خانواده ام و بستگانم در این کار بودند. لذا در کنار درسم به این کارها پرداختم و در آن تجربه پیدا کردم.
-    آیا در آنجا پروژه تعمیراتی یا ترمیمی در خطوط لوله نفت و گاز داشتید که در آن کار کرده باشید؟
بله، چندین مورد شکستگی لوله نفت بوده که یکی از بستگان ما آن را محاسبه و اجرا کرد و من هم نظارت داشتم. حتی بدتر از آن در خلیج فارس پیش آمده بود.
-    شما در رابطه با شکستن لوله نفت در خلیج مکزیک چه مطالعاتی انجام دادید:
من اول روی این موضوع با خیلی از افراد که در این زمینه تخصص داشتند در ایران، در دبی و در اینجا صحبت کردم. ایده های مختلف آنها را می گرفتم ولی ایده ای که راهکار اصلی باشد را خودم تحقیق کردم و بدست آوردم. برای هر کاری اول ارتباط های معنوی پیدا می کنم و انرژی مثبت می گیریم. تا به حل آن اقدام نمایم. برای این موضوع هم این کار را کردم و آنگاه شروع به کارهای تحقیقاتی نمودم. تا به نقطه نظرات مثبتی رسیدم.
-    چگونه تصمیم گرفتی که روی این موضوع کار کنید:
من با دقت اخبار این رخداد را پیگیری می کردم. انتظار داشتم با توجه به پیشرفت تکنولوژی در اینجا در زمان کوتاهی این قضیه حل شود. ولی وقتی که دیدم پروسه کار طولانی شد و نتایج خوبی حاصل نشده است. بویژه وقتی که تبلیغات و نامه رئیس جمهور آمریکا را دیدم که گفته بود هر کسی که در سطح جهانی می تواند ایده ای یا طرحی بدهد، ما قدردانی از او می کنیم. من هم در جهت خدمت به محیط زیست و جهان و مردم، پیش خودم گفتم شاید به ایده من هم آنها توجه نمایند.
-    بخش های عملیاتی را چگونه تحقیق کردید؟
برای این بخش مجبور شدم در محلی که شنا درس می دادم ( به صورت کار نیمه وقتی که داشتم) از سیستم ها و لوله کشی های فشار بالای آنها استفاده کنم و با تغییر فشار آب در لوله ها، برای فشار نفت در زیر آب نیز به یک نتایجی برسم. بعد روی دیزاین قطعه ای که می خواستم بسازم کار کردم. آنقدر طراحی ها را عوض کردم تا به یک نقطه نظر رسیدم و آن هم این بود که با ایجاد لوله های کناری فشار اصلی لوله نفت را کم کنم تا بتوانم آن را مسدود کنم.
-    نتایج تحقیقات را چگونه برای آمریکا فرستادید؟
نتایج را اول به گروه و سازمان اختراعات شرکت خودمان دادم. آنها اول این کار را باور نمی کردند ولی بعداً گفتند که آنها را به مراجع لازم در آمریکا ارسال می دارند. بعد آمدم تمام کارهایی را که انجام می دادم نوشتم و طرحهایی را دیزاین کردم و چون فرصت خیلی کم بود نتوانستم آن را اتو کد کنم. چون زمان بسیار فرس ماژور بود. بنابراین طرحها را از طریق اسکن به سازمان خودم و به واشنگتن دی سی و گروههایی که تقاضا داشتند فرستادم که آنها بتوانند ازاین ایده استفاده کنند.
-    چه عکس العملی از طرف شرکت خودتان و مراجع آمریکایی اتفاق افتاد؟
متأسفانه، تمام این کارها را انجام دادیم ولی آنها هیچ بازخوری به ما ندادند. حتی آنها برای برنده این طرح ده میلیون دلار جایزه تعیین کرده بودند. هر چند که من این کار را به خاطر پول و جایزه انجام نداده بودم. بلکه می خواستم آنها بدانند که در جامعه ایرانی افرادی هستند که هم دانش و هم تجربه خوبی دارند. هیچ عکس العملی از آنها مشاهده نکردم.
-    بعد که کپ گذاشته شد و نفت مهار گردید چه اقدامی کردید؟
اول آنها اعلام کردند که خوشبختانه دانشمندان و متخصصین به نتیجه خوبی رسیدند. من خیلی خوشحال شدم. بعد از سه روز اعلام کردند که این کپ از طریق سه تا ولو درست شده است. من فکر کردم که این کار به پروژه و طراحی من نزدیک است ولی چون دیزاین آن را از تصویرهای دریایی که روشن نبود نمی توانستم خوب تشخیص دهم. روی این کار نمی توانستم قضاوتی کنم ولی حدس می زدم طرح من حدود پنجاه درصد با کاری که انجام شده تطبیق دارد. بنابراین بی تفاوت ماندم تا اینکه در اول آگوست در تلویزیون دیدم، چیزی که آنها دیزاین کرده بودند، درست 95 درصد با طرح من تطابق داشت. لذا از آن به بعد کنجکاو شدم که موضوع را پی گیری کنم. بنابراین به دنبال انعکاس این مطلب در جایی بودم که با آقای زرین مهر برخورد کردم که ایشان شما را به من معرفی کرد و امروز با هم قرار گذاشتیم.
-    چرا از طریق شرکت و محل کار خودتان به طور مستقیم با آنها تماس نگرفتید؟
شرکت ما با توجه به اینکه شرکتی است که هنوز به سود دهی نرسیده است و این کار ممکن است هزینه هایی داشته باشد ، روی این حساب باید از طریق دیگری اقدام می کردم. از طرفی ممکن است این پروژه را افراد دیگری هم داده باشند. هر چند که من کپی کارهایم را دارم.
-    چه دلیلی دارید که این طرح با طرح شما تطابق دارد؟
چون تمام طرحی را که در رزو اول آگوست دیدم، 95  درصد عین دیزاین من است. چون لوله های کاهش فشار و کپ وسط، همه حالتی است که من ارسال کرده ام. البته من امکاناتی ندارم که این کار را ثابت کنم. وکیل می خواهد و کارهای دیگری دارد که در توان من نیست. البته من یک نتایج بهتر دیگری هم رسیده ام و آن این است که به جای کپ بالایی یک ولو قرار داده شود که در آینده چاه نفت قابل بهره برداری باشد.
-    ممکن است درباره طرح خود توضیح دهید؟
کار من یک تبدیل سه راهه است که روی لوله اصلی شکسته شده قرار می گیرد. این تبدیل از طریق دو ولو کاهش دهنده دبی و فشار که کمک می کند تا کپ بسته شود، فشار نفت را شدیداً کاهش می دهد، که این باعث می شود کپ کردن لوله وسطحی راحت تر صورت بگیرد. چون برای کپ کردن باید راه فراری به نفت داد چون در غیر اینصورت فشار آنقدر بالاست که این کار غیرممکن می شود. بعد هم باید از طریق مونیتور سیستم کنترل شود که کپ بسته شده که تحت فشار و شوک هست، شکسته نشود. این کار باید به مرور انجام شود نه سریع چون کنترل یکباره نفت تحت فشار غیر ممکن است. این کار می تواند طی دو تا هفت روز صورت بگیرد، که باید به طور موضعی و آهسته آهسته کپ بسته شود.
-    چه توقع و انتظاراتی از رسانه ها دارید و برنامه های آینده ات چیست؟
من مسئله ای را که می خواهم به آن توجه شود، استفاده از طرحم نیست. من یک طرح کاملتر و جامعتر دارم که آن را باید مورد دقت قرار دهند. ما در دنیا چاههای نفت زیادی داریم. استخراج فراوان نفت و معادن موجب فرسایش و خالی شدن فضای زیرزمینی میشود. فشارهای جانبی لایه های زیرزمینی باعث یک سری زلزله هایی در زیرزمین می شود. من بر اینکه این زلزله ها در آینده به چاه های نفتی در قعر اقیانوس ها، دریاها و دریاچه ها آسیبی وارد نکند و موجب اتفاقات ناگواری شبیه آنچه که در خلیج مکزیک صورت گرفته نشود من یک راه حل کلی برای جلوگیری از این اتفاقات طراحی کرده ام که این برای این گونه چاههای نفتی قابل اجرا است و از سرمایه گذاریهای کلانی که صورت گرفته حفاظت به عمل می آورد. من بیشتر در صدد هستم از این طریق به این شرکت های بزرگ نفتی نزدیک شودم و پروژه خودم را به آنها ارائه دهم.
-    لطفاً یک توضیحی راجع به این پروژه کلی خودتان بدهید؟
این پروژه در حقیقت قطعاتی است که با طراحی خاص ساخته شده و روی لوله های بیرون آورنده نفت از چاهها نصب می شود و چاه های نفتی که در آینده زده می شوند طوری طراحی می شود که اگر هر نقطه ای از لوله اتفاق بیفتد، در همان جا بطور اتوماتیک لوله چاه بسته می شود. در حالی که طراحی فعلی اینگونه نیست و این خطرناک است. بنابراین من از شرکت ها و دولت هایی که دارای این گونه پروژه هستند تقاضا دارم که در اجرایی کردن این طرح به من کمک کنند. البته هدف اصلی من از طراحی این گونه کارها، خدمت به بشریت و محیط زیست و بقای آب زیان و پرندگان و حیوانات و بویژه عدم آسیب به زندگی انسانها در روی کره زمین است.
-    بسیار خوشحال شدم که با شما صحبت کردم. امیدوارم در اهدافی که دارید موفق شوید. آیا صحبت دیگری هم دارید که اظهار نمائید؟
آخرین سخن این است که ما انسانها می توانیم روح و قلب و فکر خودمان را آنقدر بزرگ کنیم که به چیزهای مورد نظرمان برسیم. مخصوصاً ما ایرانی ها همه از نبوغ و فکرها و ایده های بالایی برخورداریم. باید همه کاری کنیم که به جهان فکرها و اندیشه های بزرگ ارائه دهیم تا آنها به ارزش ایران و ایرانی پی ببرند.
-    موفق باشید، خداحافظ شما: خیلی ممنون، خدا نگهدار

صحبت های یک ایرانی پژوهشگر را ملاحظه نمودید. از  قدیم هم ما ایرانی ها یک ضرب المثل داریم که می گوید: خواستن، توانستن است. اگر انسانی در بیان فکرها و اندیشه های خود جسارت ابراز کردن و گفتن را نداشته باشد به جایی نمی رسد. من این جرئت را در گفته های رحیم گل بلاغ مشاهده کردم . برای او آرزوی موفقیت دارم.

تورنتو- 9/8/2010
18/5/1389